جراحی انحراف بینی یا سپتوپلاستی یکی از عمل های رایج برای افرادی است که از مشکلات تنفسی به دلیل انحراف تیغه بینی رنج میبرند. تیغه بینی ، ساختاری است که بین دو سوراخ بینی قرار دارد و جریان هوا را در هر دو سمت بینی متعادل میسازد. اما زمانی که این تیغه به دلیل ژنتیک ، ضربه یا دیگر عوامل انحراف پیدا کند ، ممکن است تنفس طبیعی فرد مختل شود و مشکلاتی چون خر و پف ، خونریزی بینی و حتی عفونت های مکرر سینوسی را به همراه داشته باشد. عمل انحراف بینی با هدف بازگرداندن ساختار تیغه به وضعیت متقارن انجام میشود و میتواند به طور چشمگیری کیفیت زندگی فرد را بهبود بخشد.
این جراحی بینی نه تنها در بهبود تنفس موثر است ، بلکه در کاهش درد و فشار سینوسی نیز نقش مهمی ایفا میکند. با این حال ، آگاهی از مزایا ، روند جراحی و مراقبت های بعد از آن برای افرادی که قصد انجام این عمل را دارند ، از اهمیت بالایی برخوردار است. انتخاب روش مناسب و جراح بینی ماهر ، به ویژه برای بیمارانی که مشکلات پیچیده تری در ساختار بینی دارند ، میتواند به بهترین نتیجه ممکن منجر شود و تجربهای مثبت از این جراحی را به همراه داشته باشد.
چطور انحراف بینی را تشخیص دهیم؟
اگر از زیر به بینی که دچار انحراف است نگاه کنید مشاهده می کنید که یکی از سوراخ های آن کاملا باز و دیگری کمی بسته تر به چشم می آید و علت آن وجود همان تیغه بینی می باشد که از محل اصلی خود خارج شده است .
این عارضه معمولا موجب اختلال جریان هوا در بینی می شود که ممکن است باعث خشک شدن تیغه بینی و حتی در برخی مواقع ترک خوردن آن شود که در پی آن فرد دچار آبریزش بینی مکرر می شود.
چرا می بایست عمل انحراف بینی یا سپتوپلاستی انجام دهم؟
قبل از این که فرد برای جراحی بخواهد که اقدام کند ابتدا از روش دارو درمانی برای او استفاده می شود ، دارو هایی مانند ضد احتقان بینی ، آنتی هیستامین ها ، اسپری های بینی. انحراف بینی امری شایع است ، به عبارت دیگر در بسیاری از افراد این عارضه وجود دارد. انحراف بینی به تنهایی لازم به جراحی نیست اما اگر فرد دچار گرفتگی بینی یا خلط پشت حلق شود و با دارو نیز نتوان آن را درمان کرد نیاز است که فرد برای جراحی آماده شود.
اگر بینی مسدود شده دارید یا پزشک متخصص شما با بررسی هایی به این نتیجه رسیده باشد که این انسداد به واسطه انحراف بینی ایجاد شده است ، عمل جراحی احتمالا کمک کننده خواهد بود. گاهی صاف کردن انحراف ایجاد شده در بینی برای ایجاد فضای بیشتری در بینی به جهت انجام سایر اعمال جراحی ، نیاز می باشد. رایج ترین نوع این عمل ها ، عمل جراحی اندوسکوپی سینوس می باشد.
آیا انحراف بینی باعث سینوزیت می شود؟
گاهی مشکلات ساختاری درون حفره بینی می تواند منجر به باریک شدن حفره شود ، برای مثال انحراف در سپتوم (دیواره یا جدار) بینی ، تورم بیش از اندازه دیواره داخلی بینی یا پلیپ بینی. گاهی باریک شدن ساختاری بینی خیلی شدید بوده و موکوس ساخته شده پشت این نواحی ، مسدود شده و باعث رشد عفونت های سینوسی می شود.
ممکن است انحراف بینی در فرد باعث ایجاد مشکلات تنفسی ، آپنه خواب ، خرناس کشیدن شود ، به همین دلیل ممکن است پزشک معالج برای وی انجام جراحی توصیه کند تا تیغه بینی اصلاح شود. عمل جراحی که در آن تیغه بینی اصلاح و ترمیم می شود ، سپتوپلاستی می گویند.
سپتوپلاستی یا عمل جراحی انحراف بینی چگونه انجام می شود؟
عمل زیبایی بینی معمولا با بیهوشی عمومی همراه بوده حدود ۳۵-۴۵ دقیقه به طول می انجامد. جراحی به طور نرمال کاملا درون بینی شما انجام شده و هیچ خراش یا پارگی خارجی در صورت شما ایجاد نمی شود.
یک بریدگی کوچک در داخل بینی شما ایجاد شده که از طریق آن میتوان به سپتوم دسترس یافته و انحراف آن را از بین برده و آن را صاف کرد. این کار معمولا به همراه خارج کردن بخشی از عضروف و استخوان پیچ و تاب خورده و برگرداندن باقی سپتوم به مرکز است. در انتهای جراحی ، برای نگه داشتن تمام اجزا در کنار هم ، بخیه زده می شود. گاهی یک برش کوچک عرضی در پوست در جلوی بینی و بین دو سوراخ بینی نیاز می باشد.
چه انتظاری می توان از عمل داشت؟
شما در همان روز انجام عمل جراحی به منزل می روید مگر در شرایطی که بستری شبانه در کلینیک مورد نیاز باشد. نیاز است که حتما حداقل به مدت یک هفته در منزل استراحت کنید. اگر وسایل سنگین جا به جا کرده و یا کارهای دشوار انجام می دهید ، استراحت دو هفته ای می بایست حتما انجام شود. در صورت نیاز از پرستار یا پزشک خود درخواست نامه مرخصی استعلاجی کنید.
- چند روز پس از عمل جراحی انحراف بینی ممکن است کمی خون ریزی از بینی را مشاهده کنید. این مایع خارج شده ممکن است خون یا موکوس (mucus) مایع غلیظ و لغزنده ای است که قسمت های خاصی از بدن از جمله بینی ، دهان و گلو را می پوشاند و مرطوب می کند) این شرایط به خودی خود شدید نبوده و می بایست حجم آن با گذشت زمان کاهش یابد. افزایش خون ریزی در روزهای آخر ممکن است نشان دهنده عفونت بعد از عمل بوده و مراجعه به پزشک و استفاده از پیشنهادات پزشکی نیاز می باشد.
- ناحیه جلویی بینی شما احتمالا برای یک هفته حساس خواهد بود.
- از این به بعد تقریبا همیشه بینی پیش از تمیز شدن کامل بیشتر مسدود می شود. این اتفاق در ۷ تا ۱۰ روز اول به مروز بدتر شده و به نظر می رسد که در دو هفته اول سرتان سنگین شده است. محلولهای آب نمک و اسپری ها ممکن است روشهای منطقی برای تمیز کردن باشند.
- شما ممکن است بخیه هایی را در جلوی بینی خود مشاهده کنید – این بخیه ها خود به خود حل شده و ناپدید می شوند. این اتفاق می تواند چندین هفته و گاهی بیشتر به طول انجامیده تا بخیه ها به طور کامل حل شده و بتوانید مجددا به سادگی تنفس کنید.
بعد از عمل سپتوپلاستی چه مدت نیاز به مرخصی دارم؟
شما در همان روز انجام عمل جراحی به منزل می روید مگر در شرایطی که بستری شبانه در کلینیک مورد نیاز باشد. نیاز است که حتما حداقل به مدت یک هفته در منزل استراحت کنید. اگر وسایل سنگین جا به جا کرده و یا کارهای دشوار انجام می دهید ، استراحت دو هفته ای می بایست حتما انجام شود. در صورت نیاز از پرستار یا پزشک خود درخواست نامه مرخصی استعلاجی کنید.
بایدها و نبایدهای بعد از عمل سپتوپلاستی
تا یک هفته مراقب باشید ضربه ای به بینی تان وارد نشده تا خون ریزی آغاز نشود. اگر در حال عطسه کردن بودید ، با دهان باز عطسه کرده تا از بینی خود محافظت کنید. بینی تان احتمالا چند هفته حساس می باشند بنابراین سعی کنید از ضربات جلوگیری کرده و به دقت و احتیاط کار سایر افراد خصوصا کودکان تردد کنید. از گرد و غبار و دود دوری کنید. حدودا یک ماه می بایست از انجام ورزشهایی که امکان ضربه زدن به بینی تان را دارد خودداری کنید.
مشکلات بعد از سینوپلاستی چیست؟
جراحی انحراف بینی عموما کاملا ایمن می باشد اما گاهی خطرات و عوارض جانبی وجود دارد که می تواند بعد از عمل رخ دهد. گاهی ، خون ریزی پیش بینی شده از بینی می تواند شدیدتر از حد معمول بوده و ممکن است مجبور به وارد کردن پانسمان اضافه در داخل بینی خود بوده یا حتی جراحی کوچک دیگری نیز برای متوقف کردن خون ریزی نیاز باشد. این اتفاق ساعتهای نخست پس از عمل یا ۱۰ روز بعد از آن می تواند رخ دهد.
عفونت های بینی بعد از این نوع جراحی نادر می باشند. اگر ترشح غیر شفاف و بودار حاوی ذرات سبز چرک ، دمای بالا ، افزایش سردرد ، خون ریزی جدید از بینی چندین روز بعد یا زخم و درد فزاینده بر روی بینی خود مشاهده کردید ، ممکن است بینی شما عفونی شده باشد. پیشنهاد می شود در صورت مشاهده این رخدادها به پزشک مشورت کنید و به احتمال بسیار زیاد نیاز به مصرف آنتی بیوتیک دارید.
در مواقع نادرتر جراحی می تواند حفره ای درون سپتوم شما ایجاد کرده که از یک سمت به سمت دیگر بینی شما امتداد داشته باشد. عمده افراد از این نکته آگاهی ندارد که این رخداد در بیشتر مواقع هیچ مشکلی ایجاد نکرده و نیاز به درمان ندارد. در مواقعی این رخداد میتواند منجر به ایجاد صدای سوت مانندی از بینی در هنگام تنفس شده ، بینی را مسدود کرده یا ایجاد خونریزی کند. در این صورت جراحی کوچکی می تواند برای ترمیم حفره ایجاد شده استفاده شود.
اگرچه سپتوپلاستی به هدف تغییر شکل بینی شما طراحی و انجام نمی شود ، در موارد نادری ممکن است متوجه شوید که نوک بینی شما نسبت به لمس نرم تر شده و ممکن است حتی شیب دار نیز شده باشد. اغلب افراد هیچ تغییری را احساس نکرده اما اگر از این تغییر احساس رضایت ندارید ، ظاهر بینی را با عمل جراحی می توانید اصلاح کنید.
بعلاوه ممکن است از ضعف محدودی در دندانهای جلویی یا لب بالایی نیز رنج ببرید ؛ این اتفاق معمولا در طول زمان از بین می رود.
آیا درمان جایگزینی برای سپتوپلاستی وجود دارد؟
تنها راهی که می توان از طریق آن انحراف سپتوم را از بین برده و آن را صاف کرد ، عمل جراحی است. اگر نمیخواهید تحت عمل قرار گیرید ، شاید بتوانید تا حدودی از مزایای اسپری ها یا قطراتی که به درمان التهاب بینی کمک می کنند بهره مند شوید. با اینحال ، اگر پزشک متخصص شما شما را معاینه کرده و تشخیص داد که انسداد بینی شما به واسطه انحراف سپتوم می باشد ، بهبودی که از طریق اسپری بینی حاصل می شود احتمالا تا زمانی که انحراف بینی مدیریت نشده و از بین نرود ، محدود خواهد بود.
